Kola: Keyif mi? Bağımlılık mı?

Dyt. Burcu TUNÇ

 

Kola, her yerde kolaylıkla ulaşabileceğiniz, çoğu kişi için ''keyif verici'' bir içecek. Bazı günler günde 1 kutu içtiğin bu içecek, farkında olmadan tüketim miktarı artarak bir bağımlılık haline gelebilir. Kontrol edemedimiz yeme nasıl ''aşırı yeme'' olarak adlandırılıyorsa, tüketimini kontrol edemeğimiz içecekleri de ''aşırı içme'' olarak adlandırabiliriz.

 

Alkol, kahve ya da kola içmek. Bağımlılık haline geldiğinde tehlikeli de olmaya başlar. Konuyla ilgili yazıları okurken denk geldiğim Jasmin'in diyet kola bağımlılığıyla ilgili hikayesini paylaşmak istiyorum.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

''Merhaba! Ben Jasmin. Eski diyet kola bağımlısıyım. Birkaç sene önce kola kapağını açıp ağız dolusu ilk yudumu almak benim için mutluluktu. Ta ki yan etkileri ortaya çıkana kadar.

 

Kola bağımlılığımın olduğu senelere baktığımda, kendimi kötü hissetmeme rağmen bu kadar uzun süre nasıl içmeye devam ettiğime şaşırıyorum. Kola tiryakileri semptomları bilir. Kalp atışında hızlanma, hassas dişler, karın ağrısı, tat algısında bozulma ve aşırı kafeine bağlı baş ağrısı. 

 

Hikayem 2011'de yeni işe başladığımda, şirketin bedava kola dolaplarını görmemle başladı. Başta öğleden sonra 1 kutu içerek başladım. Daha sonra bağımlılık haline dönüştü ve günde 1-2 litreye kadar çıktı.

 

Kahve tüketmiyorum. Kahvenin yarattığı rahatlatıcı etkiyi kolada buldum. Sabah 10'dan akşam dişlerimi fırçalayana kadar sürekli içiyordum. Şimdi bana alkolikmişim gibi geliyor. 2012'de çalışma saatlerimin uzamasıyla kola alışkanlığım daha da arttı. Uyku düzensizliğim başlayınca kolayı bırakmaya karar verdim. 

 

Araştırmalara baktığımda kolanın tansiyon yükseltici etkilerinden ve bel çevresi yağlanması yaptığıyla ilgli çalışmalar vardı. Ama bu belirtilerin hiçbiri bende yoktu. O yüzden saçma buluyordum. Fakat bıraktığımda cildimdeki sivilce ve siyah noktalar azaldı, sindirim sistemim iyileşti, artık daha rahat uyuyabiliyordum, stres ve endişem azaldı. Kötü yan etkilerini bıraktıktan sonra farkına vardım. Yıllardır bu kadar iyi hissetmemiştim. Hala ağzıma kola değdirmiyorum.''

 

Kola içmek senin için de bırakmak istediğin bir alışkanlıksa, bu alışkanlıktan kurtulmana yardım edecek etkenleri okumalısın:

 

1. Kola bağımlılığını bırakmanın faydası olduğunu kabul et.

 

Alışkanlıktan kurtulmak için öncelikle kabullenmen gerekir. Sağlığına zararlı olduğunu kabul etmediğin sürece tamamen bırakmaya ikna olmazsın.

 

2. Azaltarak bırakmaya çalışmak işe yaramaz.

 

Tüketim miktarını azaltarak bırakmaya çalışmak, kısa süreli işe yarasa da, alışkanlığından vazgeçirmeyecektir. Bir süre sonra eski alışkanlığına geri dönme ihtimalin çok yüksek.

 

3. Sağlıklı bir alışkanlık edin

 

Su içme alışkanlığın yok ise yanında sürehi bulundurup kola içme alışkanlığını su ile değiştirebilirsin. Bitki çayı tüketimi de iyi bir alternatif. Özellikle naneli çaylar, mentollü sigara havası verir. Kafein ihtiyacı için arada kahve içebilirsin. Arada çayınla birlikte küçük bir parça bitter çikolata alabilirsin.

 

Sağlığındaki pozitif değişim, daha sağlıklı beslenmeni ve daha aktif yaşamanı sağlayacak. Kola içme istediğin tamamen geçtiğinde alışkanlık haline gelmediği sürece arada tüketmeye başlayabilirsin.